28 апрельдә DBX товар мониторингы агентлыгы Якын Көнчыгыш конфликтыннан зыян күргән Берләшкән Гарәп Әмирлекләре Global Aluminum Company (EGA) компаниясенең Джебел Али алюминий эретү заводы эшчәнлеген әкренләп яңарта һәм хәзерге вакытта "гадәти диярлек" дәрәҗәдә эшләвен күрсәтүче отчет бастырып чыгарды. Шул ук вакытта, Фарсы култыгы төбәгендәге башка зыян күргән алюминий эретү заводларының эшчәнлеге тотрыклы булып кала, һәм гомуми куәтләрне файдалану әле дә дәвам итүче геосәяси конфликтлар белән чикләнә.
Дүшәмбе көнне бастырылган докладта DBX Джебел Али алюминий эретү заводының торгызылу хәлен спутник анализы мәгълүматлары аша җентекләп ачты. Еллык җитештерү күләме 1 миллион тонна булган бу алюминий эретү заводының хәзерге куәтләрен файдалану күрсәткече 85% тан 100% ка кадәр, уртача күрсәткеч 92,5% тәшкил итә, бу бер атна элек 82,5% тан шактый арту дигән хәбәр бар. DBX мониторинг ярдәмендә завод территориясендә "җылылык активлыгы" артканлыгын ачыклады, бу шулай ук аның җитештерү һәм эксплуатацияләүнең әкренләп торгызылу тенденциясен раслый. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, EGA карамагындагы тагын бер Тавира эретү заводы Иран ракета һөҗүмендә җитди зыян күрде һәм ул гамәлдә ябылды. Джебел Али эретү заводын торгызу төбәктәге алюминий белән тәэмин итү басымын киметүдә зур әһәмияткә ия.
Джебель Али эретү заводыннан тыш, DBX шулай ук конфликттан зыян күргән Фарсы култыгы төбәгендәге тагын өч алюминий эретү заводының эшчәнлеген дә бәяләде. Алар арасында Иран һөҗүме объектларының берсе булган һәм еллык җитештерү куәте 1,6 миллион тонна булган Бахрейн алюминий компаниясе хәзерге вакытта үзенең эш дәрәҗәсен 50% тан 70% ка кадәр саклый, бу ай башындагы эш дәрәҗәсенә тиң. Хәбәр ителгәнчә, Бахрейн алюминий компаниясе 15 мартта җитештерү куәтенең 19% ын ябу турында игълан итте. Элегрәк, Ормуз бугазы ябылу сәбәпле, ул форс-мажорга очрады һәм продукцияне гадәти рәвештә җибәрә алмады.
Катар ягында, елына 648 000 тонна җитештерә торган Kata Aluminium компаниясенең җитештерү куәте хәзерге вакытта үз куәтенең 55% тан 65% ка кадәр дип исәпләнә. Бу мәгълүматлар компания акционеры Норвегиянең Hydro компаниясенең 12 мартта ясаган белдерүенә туры килә - ул вакытта Норвегиянең Hydro компаниясе Kata Aluminium эшчәнлеген 60% куәттә дәвам итәчәген белдергән иде. Хәбәр ителгәнчә, Qatar Aluminium элегрәк Катарның энергетика объектларына һөҗүм һәм табигый газ белән тәэмин итү өзелүе аркасында тәртипле рәвештә туктатылган иде һәм хәзерге вакытта түбән йөкләнеш режимында эшли.
DBX статистика мәгълүматларына нигезләнеп, югарыда телгә алынган дүрт алюминий эретү заводының гомуми куәтләрен файдалану күрсәткече 45% тан 55% ка кадәр, һәм гомуми эш дәрәҗәсе әле низагка кадәрге хәлгә кайтмаган. Дөньякүләм алюминий белән тәэмин итүнең мөһим секторы буларак, Фарсы култыгы төбәге дөньядагы гомуми алюминий белән тәэмин итүнең 9% тәшкил итә. Ләкин, Якын Көнчыгышта дәвам итүче низаг аркасында, Ормуз бугазы ябылды, бу төбәктәге алюминий җитештерүчеләргә чимал импортлауда һәм әзер металларны экспортлауда зур кыенлыклар тудырды. Бу шулай ук җирле алюминий эретү заводларының куәтләрен чыгаруны чикләүче төп факторларның берсе.
Тармак белгечләре Джебель Али алюминий эретү заводының әкренләп торгызылуы Фарсы култыгы төбәгендә алюминий сәнәгатенең торгызылуы өчен уңай сигнал бирде дип анализладылар. Ләкин, геосәяси конфликтлар аркасында килеп чыккан логистика тыгылулары һәм тотрыксыз энергия белән тәэмин итү төптән хәл ителмәгән, һәм кыска вакыт эчендә төбәктә алюминий җитештерү куәтләрен куллану дәрәҗәсен сизелерлек арттыруга ирешү кыен. Моннан тыш, Ормуз бугазы, алюминий оксиды импортының 90% тан артыгы өчен төп канал буларак һәмәзер алюминийЯкын Көнчыгышта экспортның дәвам итүе, аның ябылуы глобаль алюминий сәнәгате чылбырына тагын да тәэсир итәргә мөмкин, бу глобаль алюминий белән тәэмин итү схемасына һәм бәя тенденцияләренә йогынты ясарга мөмкин.
Бастырылган вакыты: 2026 елның 6 мае
